Fitch KEGOC-тың рейтингін болжамы тұрақты «BBB-» деңгейінде растады

Қазақ

Fitch Ratings - Москва - 2020 жылғы 06 наурыз Fitch Ratings агенттігі Электр желілерін басқару жөніндегі Қазақстан компаниясының (KEGOC) шетел валютасындағы эмитент дефолтының ұзақ мерзімді рейтингін «BBB-» деңгейінде растады. Болжам – тұрақты. Рейтингтік іс-қимылдардың толық тізімі осы түсіндірменің соңында берілген.  

Fitch агенттіктің «Мемлекеттің қатысуы бар кәсіпорындардың рейтингін бағалау критерилеріне» сәйкес «жоғарыдан төменге, минус бір адым» тәсілін қолдана отырып, Электр желілерін басқару жөніндегі Қазақстан компаниясының (KEGOC) рейтингін бағалауды жалғастырады. Бұл тәсіл KEGOC компаниясының оның негізгі (90%) акционерімен, қолдауы борыштық міндеттемелер бойынша берілген кепілдіктерді қамтитын Қазақстан Республикасымен (BBB/Тұрақты) күшті байланысына сүйенеді. KEGOC «bb+» деңгейіндегі кредитті өтеу қабілеттілігі (SCP) жеткіліксіз түрде толық және айқын реттеуді, компанияның электр энергиясын жеткізу саласындағы монополиялық жағдайын, ұқсас қазақстандық компанияларға қатысы бойынша оның мөлшерін және жақсы қаржылық көрсеткіштерін көрсетеді.     

НЕГІЗГІ РЕЙТИНГТІК ФАКТОРЛАР

Мемлекет ішінара кепілдік берген борыш: Біз ағымдағы жағдайды, иелік ету мен бақылауды мықты деп бағалаймыз, себебі Қазақстан үкіметі негізгі басым акционер болып табылады және компанияның стратегиясы мен күрделі қаржы шығындарын директорлар кеңесі арқылы бекітеді. Біз сонымен қатар қолдау мен болжал көрсеткіштері мықты деп есептейміз, себебі мемлекет 2019 жылғы 3-тоқсан соңында KEGOC борышының шамамен үштен біріне кепілдік берді. KEGOC-ға сонымен қатар өткен уақытта күрделі қаржы салымдарын қаржыландыру үшін капитал құйылды және Ұлттық зейнетақы қоры KEGOC жергілікті облигацияларының негізгі инвесторы болып табылады.

Біз теоретикалық дефолттың әлеуметтік-саяси әсерін мықты деп бағалаймыз, себебі компания ірі жұмыс беруші және табиғи монополия болып табылады, елдегі негізгі энергетикалық инфрақұрылымды басқарады, оны дамытуға арналған маңызды күрделі қаржы салымдары жоспары бар. KEGOC-ты мемлекет пен халықаралық қаржы институттары (ЕҚДБ мен ХҚДБ) жанама түрде қаржыландырады, бірақ Қазақстан үкіметімен тоғыспалы дефолттары туралы ережелер жоқ. Сондықтан біз мемлекеттік және мемлекетпен байланысы бар субъектілер үшін компанияның теоретикалық дефолтының қаржылық салдарын бірқалыпты деп қарастырамыз.    

Дамып келе жатқан нормативтік-құқықтық база: KEGOC қазіргі уақытта 2020 жылға дейін қолданылатын бес жылдық тарифтік жоспарлар шеңберінде әрекет етеді. Тарифтердің өсуі белгілі бір күрделі қаржы салымдары бағдарламасын іске асыруға байланысты, бірақ компанияның жылдар бойынша күрделі қаржы салымдары мерзімдерін айқындауда кейбір икемділігі бар. Сонымен қатар тарифтер 2019 жылы күрделі қаржы салымдары шамалас түрде қайта қаралмай төмендеу жағына қарай қайта қаралды, бұл ЕО елдеріндегі кейбір басқа да мысалдармен салыстырғанда реттеудің сенімсіздеу екенін растайды. Біздің рейтингті бағалаған жағдайымызда 2020 жылы тарифтер бастапқыда бекітілген ұзақ мерзімді деңгейден төмен болады деп күтеміз. 

Тарифтер 2020 жылдан кейін әлі бекітілмеді. Біз 2021 жылдан бастап олар инфляция деңгейінен сәл төмен деңгейде өсетін болады деп күтеміз. Ағымдағы реттеу нормалары шеңберінде компания көрсетілетін қызметтер көлемі тәуекеліне ұшырады.   

Жақсы операциялық ақша ағыны (CFO), теріс Бос ақша ағыны (FCF): Біз KEGOC Fitch болжамдарын есепке ала отырып, 2019-2023жж. операциялық қызметтен орташа алғанда 60 млрд. теңге мөлшерінде жақсы ақша ағынын өндіруді жалғастырады деп күтеміз. 

Дегенмен, оның бос ақша ағыны (FCF)  2020-2023 жж. шамамен KZT 46 млрд. теңге мөлшерінде күтілетін орташа күрделі қаржы салымдары мен сол кезеңдегі 80% мөлшеріндегі дивидендтер төлемінің коэффициентіне қатысты теріс болуы мүмкін.    

Маңызды валюталық тәуекелдер: KEGOC валюта бағамдарының құбылып тұруы тәуекеліне ұшырауды жалғастыруда, себебі компания борышының шамамен 

44%-ы 2019 жылғы 3-тоқсанның соңында шетел валютасында, негізінен АҚШ долларымен және еуромен берілген. Бұл Компанияның тіпті барлық түсімі жергілікті валютада болуы фактісімен қарама-қайшы. Компания ақшалай қаражаттары мен депозиттерінің бір бөлігін АҚШ долларында сақталғанын қоспағанда (2019 жылғы 3-тоқсанның соңында шамамен 40%),  хеджирлеудің қайсыбір механизмдерін пайдаланбайды. Біз валюталық тәуекел валюталық кредиттерді өтеу арқасында азайса да сақталады деп болжаймыз.     

Реттеу нормаларымен шектелген өз кредитті өтеу қабілеттілігі (SCP), операциялық орта: Біз KEGOC SCP «bb +» деңгейінде қарастырамыз, бұл оыған ұқсас қазақстандық компаниялармен салыстырғанда компанияның үлкен көлемін, оның монополиялық жағдайын және жақсы қаржылық көрсеткішін, сонымен қатар жеткіліктісіз дамыған нормативтік-құқықтық базасын, валюталық тәуекелдер әсеріне ұшырауын және біршама әлсіз операциялық ортаны көрсетеді. Біз KEGOC-тың FFO (операциялық қызметтен болған бос ақшалай қаражаттар) бойынша түзетілген жаппай левереджі 2,5x аздап төмен болады, ал FFO қаражаттарымен тіркелген төлемдерді өтеу – 2019-2023жж. кезеңінде орташа алғанда 5,5x болады деп күтеміз, бұл біз ұсыныған рейтинг бойынша ұсынымдарға сәйкес келеді. Кредитті өтеу қабілеттілігі (SCP) рейтингі үлкен күрделі қаржы салымдарымен және дивидендтермен шектелген, бұл теріс бос ақша ағынына (FCF) әкелуі мүмкін. Біз ағымдағы нормативтік база мен операциялық ортаны есепке ала отырып, SCP жақсарту үшін мүмкіндіктердің шектеулі екенін байқап отырмыз.   

Қуат нарығынан болатын аралас әсер: 2019 жылдан бастап KEGOC-қа толығымен тиесілі өз еншілес компаниясы арқылы KEGOC электр энергиясын тұтынушылардан төлемдерді жинап, оларды өндіруші компанияларға жібере отырып, қуаттың жалғыз сатып алушысы болып табылады.  Бірыңғай сатып алушы қызметінің құны қуат тарифіне енгізілген, бірақ олар компанияның әкімшілік шығыстарын ғана өтейді. Біздің пікіріміз бойынша KEGOC генераторларға төлем жүргізу есебінен қуат үшін алынған қаражатты өтеуді жоспарлағанына қарамастан  KEGOC-та төлемеу тәуекелі туындайды.    

Біздің рейтингтік жағдайда біз қуат нарығын ендірудің EBITDA-ға әсері орташа алғанда бейтарап болады деп күтеміз. Компания 2019 жылы шамамен 6 млрд. теңге табыс табады деп күтеміз, біздің пікіріміз бойынша жалпы алғанда бұл бірлі-жарым жағдай және 2020-2023 жылдары орташа алғанда 3 млрд. теңгені құрай отырып, аздап теріс болады.  

ҚЫСҚАША НЕГІЗДЕМЕ

«KEGOC» АҚ бизнес-бейіні Москва мен Москва облысындағы негізгі электр таратушы компания «Московская объединенная электросетевая компания» ААҚ-ның бейініне (МОЭСК, BB +/ Тұрақты) ұқсас, операциялық қызметінің масштабы төмендеу және қызмет көлемдеріне тәуелділігі жоғары болуы салдарынан электр энергиясын  жеткізу жүйесінің ресейлік операторы «Федеральная сетевая компания Единой энергетической системы» ӨАҚ бейінінен әлсіздеу (ФСК ЕЭС, ВВВ- / тұрақты). KEGOC-тың қаржылық бейіні ФСК ЕЭС қаржылық бейініне ұқсас және МОЭСК қаржылық бейініне қарағанда мықтырақ. Барлық үш компанияның инвестициялық бағдарламалары кейбір икемділігі болғанымен де маңызды болып табылады.

KEGOC, ФСК және МОЭСК біздің GRE (мемлекеттің қатысуы бар компаниялар) критерилеріміз бойынша бағаланады. KEGOC SCP «bb +» бар және рейтингі дербес рейтингтен бір саты төмен. ФСК рейтингі SCP («bbb-») деңгейінен Ресейдің егемен рейтингі деңгейіне дейін бір саты жоғарылауды қамтиды. МОЭСК «төменнен жоғары плюс бір саты» қағидаты бойынша бағаланады.  

Ұқсас компаниялардың кең тобы нормативтік базасының өте болжамды және саяси килігу тәуекелінің аса төмен болуы арқасында қолайлы жағдайда тұрған Electrica SA (BBB / Stable) тарату желілерінің румыниялық операторын қамтиды. Бұл электр энергиясын жеткізумен салыстырғанда тәуекелі жоғары тарату қызметімен өтеледі.   

Electrica қаржылық бейіні KEGOC-тың қаржылық бейінінен күштңілеу. Басқа да ұқсас компаниялар - бұл сәйкесінше Португалияда, Испания мен Италияда  электр энергиясын жеткізуші операторлар болып табылатын REN - Redes Energeticas Nacionais, SGPS, SA (BBB / тұрақты), Red Electrica Corporacion SA (A- / тұрақты) және Terna SpA (BBB+ / тұрақты) компаниялары. Олардың SCP өте жоғары левереджге қарамастанөте болжамды және айқын реттелуі мен операциялық орта арқасында жоғары.      

НЕГІЗГІ БОЛЖАМДАР

Эмитент үшін біздің рейтингтік сценариімізде қолданылған Fitch негізгі болжамдары

2020-2023жж. Қазақстанның Ж/ІЖП өсімі - 3,9% - 4,0%, ал тұтынушылық бағалар индексі - шамамен 4,6%-5,2%;

- электр энергиясын жеткізу көлемі 2020 жылы шамамен 2%-ға және бұдан әрі жыл сайын 1,5%-ға өсетін болады;

- 2020-2023 жылдары тарифтер өсуі инфляция деңгейінен аздап төменгі деңгейде;

- 2020-2023 жж. кезеңінде күрделі қаржы салымы шамамен жылына 47 млрд. теңге;

- 2020-2023 жж. дивидендтер төлемінің коэффициенті 80%

АЛДАҒЫ УАҚЫТТА РЕЙТИНГТЕРГЕ ӘСЕР ЕТУІ МҮМКІН ФАКТОРЛАР  

Дара немесе ұжымдық түрде оң рейтингтік іс-қимылға әкелуі мүмкін оқиғалар  

- дербес рейтингке оң рейтингтік іс-қимыл  

- Кепілдікті борыш үлесінің өсуі түрінде құқықтық байланыстың аййтарлықтай нығаюы 75%-дан астам, бұл біздің пікіріміз бойынша екіталай   

Дара немесе ұжымдық түрде теріс рейтингтік іс-қимылға әкелуі мүмкін оқиғалар  

- Дербес рейтингке теріс рейтингтік әсер  

- Мемлекетпен байланыстың баялауы  

- Егер мемлекет, мысалы, жеткілікті қаржыландырмай күрделі қаржы салымын арттыру есебінен немесе тарифтерді төмендету жағына қайта қараумен   компанияның өз кредитті төлеу қабілеттілігінің (SCP) нашарлауына жол берсе, бұл орнықты түрде 4х төмен FFO түзетілген левериджге және орнықты түрде 4х төмен FFO құралдарының тіркелген шығындарын өтеуге әкеледі. Мұндай оқиға рейтингке емес, өз кредитті төлеу қабілеттілігіне (SCP) теріс әсер етуі мүмкін.  

Қазақстанның дербес рейтингтік іс-қимылы,  Fitch KEGOC соңғы негізгі құрылымы бойынша 2020 жылғы 21 ақпандағы өз түсіндірмесінде алдағы уақытта еліміздің рейтингіне әсер етуі мүмкін мына факторларды атады:   

Дара немесе ұжымдық түрде оң іс-қимылға бастама жасауы мүмкін негізгі факторлар мыналар болып табылады:  

- Корпоративтік басқару көрсеткіштерінің жақсаруы және нормативтік-құқықтық реттеу саясаты негіздерінің болжамдығы мен тиімділігін арттыру жағына нығаюы.

- Банктік сектор, мысалы, қаржылық делдалдық пен активтер сапасын жақсарту арқасында жағдайының орнықты жақсаруы.

- Экономика мен мемлекеттік қаржылардың экономиканы әртараптандыру арқылы шикізат тауарлары бағаларына орнықтылығын жақсарту.

Теріс іс-қимылдарға дара немесе ұжымдық түрде бастама етуі мүмкін негізгі факторлар мыналар:  

- Шоғырландырылған бюджеттік тапшылықты айтарлықтай кеңейтетін немесе ақшалай-кредиттік саясатқа сенімін кетіретін саясаттарды іске асыру.

- Мемлекеттік баланста банктік сектор тарапынан қосымша күтілмеген міндеттердің пайда болуы.

ӨТІМДІЛІК ЖӘНЕ БОРЫШТЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ  

Жеткілікті өтімділік: KEGOC 2019 жылғы 3-тоқсанның соңында пайдалануға қолжетімді шамамен 49,5 млрд. теңге мөлшеріндегі (Fitch есебі бойынша) депозиттер мен ақшалай қаражаттар 13, млрд. теңге мөлшеріндегі қысқа мерзімді берешектерді өтеу және күтелетін бос теріс ақша ағынын өтеу үшін жеткілікті болды. Ақшалай қаражат және депозиттер негізінен елдегі банктердің депозиттерінде, атап «ФортеБанк» АҚ (B/Оң), Қазақстанның Халық Банкі (BB + / Оң), Банк Центркредит және АТФ Банк (B- / Тұрақты) банктерінде сақталды. Біз компанияның күнделікті операциялар үшін өтімділікке қол жеткізуі жеткілікті деп есептейміз, бірақ қазақстандық банктердегі барлық ақшалай қаражаттарға толық қол жеткізуіне шектеу қойылуы мүмкін, бұны біз біздің рейтингтік жағдайда ескереміз.  

ЭКОЛОГИЯЛЫҚ, ӘЛЕУМЕТТІК ЖӘНЕ БАСҚАРУШЫЛЫҚ ТӘУЕКЕЛДЕР (ESG)

ESG рейтингтері кредиттік бейтарап болып табылады немесе бұл факторлардың сипатын қарағанда да, кәсіпорын оны қалай басқаратынын қарағанда да кәсіпорынға кредиттік әсері аз. Fitch ESG рейтингтерінің релеванттылығы туралы қосымша ақпаратты www.fitchratings.com/esg  сілтемесінен қарауға болады.

Электр желілерін басқару жөніндегі Қазақстан компаниясы (KEGOC); 

Эмитент дефолтының ұзақ мерзімді рейтингі; расталды: BBB-; болжамы тұрақты

Эмитент дефолтының қысқа мерзімді рейтингі; расталды: F3

Эмитент дефолтының ұзақ мерзімді рейтингі ұлттық валютада: расталды BBB-; болжам: тұрақты

 

үлкен қамтамасыз етілмеген борыш: ұзақ мерзімді рейтинг: расталды BBB-